• Prof. Dr. Suat DEDE

Hamilelik öncesi ve hamilelikte beslenme



Hamile kaldığımda beslenme şeklini değiştirmeli miyim?

Muhtemelen.

Aslında hamile kalmadan beslenme alışkanlığınız değiştirmeniz gerekecek. Ayrıca folik asit içeren bir multivitamin almaya başlamalısınız.

Hamile kalmadan önce doktorunuz ile yapacağınız görüşmede, hamilelik döneminde nasıl bir beslenme programı uygulamanız gerektiğini konuşmalısınız. Sağlıklı bir beslenme planı oluşturmak hamilelik sürecinde hem sizin hem de bebeğinizin ihtiyacı olan besinleri almanızı ve bebeğinizin normal bir gelişme göstermesini sağlayacaktır.

Bazı yiyecek ve içecekler sizin ve bebeğiniz için zararlı olabilir. Örneğin pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri ile az pişmiş veya çiğ et ve et ürünleri içerdikleri mikroorganizmalar veya parazitler ile düşüklere neden olabilmektedir. Ayrıca tüm vitaminler de tamamen masum değildir. Günde 3 mg veya 10.000 ünite üzerinde A vitamini almanız halinde bebeğinizde sakatlık oluşabilir.


Hamilelikte hangi yiyecekleri tüketmeliyim?

Hamilelikte en uygun yiyecekler taze sebze, meyve, tam tahıl ürünleri, az yağlı süt ürünleri, proteinden zengin gıdalardır (et, balık, yumurta, bezelye ve kuru fasulye vb).

Eğer vegan veya vejetaryen iseniz, hamile kalmadan önce doktorunuz ve bir diyetisyen ile görüşmeniz faydalı olacaktır. Vejetaryen diyetlerinin bebeğin gelişiminde önemli olan bazı besin maddeleri açısından eksiklileri olduğu için, bu eksikliklerin nasıl telafi edileceği konusunda bilgi almanız sağlıklı bir hamilelik için önemlidir.


Yiyeceklerimi farklı bir şekilde hazırlama gerekecek mi?

Yiyeceklerde bulunabilecek parazit ve infeksiyon kaynaklarına karşı dikkatli olmalısınız. Yukarda da bahsettiğim gibi bazı mikroorganizmalar yiyecekler ile alınıp bebeğinize zarar verebilecek hastalıkların oluşmasına veya düşüklere neden olabilir.


Yiyeceklerinizi hazırlarken dikkat etmeniz gereken kurallar:

  • Yiyeceklerinizi hazırlamadan önce ellerinizi sabun ve su ile iyice yıkayın

  • Et, tavuk, balık ve yumurta gibi yiyeceklerin iyice pişirildiğinden ve çiğ tüketilmediğinden emin olun

  • Sebze ve meyveleri tüketmeden önce onları bol su ile yıkayın

  • Eğer yemeğinizi hazırlarken çiğ et ve balık ile temas ettiyseniz, ellerinizi sabun ve bol sıcak su ile yıkayın


Hamilelikte hangi yiyeceklerden uzak durulmalı?

Hamile iken alkol kullanmamalı, günlük kafein alımını kısıtlamalı ve bazı balık türlerini tüketmemelisiniz.

  • Balık: Büyük balıklar yüksek miktarda cıva içerdiği için hamilelikte tüketilmemelidir (örn. köpek balığı, kılıç balığı, vb). Cıva bir ağır metal olup bebeğinizin beyin gelişimini olumsuz etkileyebilir. Ülkemiz denizlerinde sık bulunan hamsi, sardalye, istavrit, mezgit, levrek gibi küçük balıkların ve karides, kalamar, midye gibi deniz canlılarının tüketilmesi ise daha sağlıklıdır ancak haftada 2-3 defadan fazla tüketilmemelidir. Hangi balık türünün hamilelikte uygun olduğunu ve ne miktarda tüketilmesinin uygun olduğunu www.fda.gov/fishadvice adresinden kontrol edebilirsiniz.

  • Alkol: Hamilelikte alkol kullanılmamalıdır. Küçük miktarları bile bebeğiniz için zararlı olabilir. Hamilelik sırasında düzenli alkol alımına bağlı olarak “fetal alkol sendromu” adı verilen ve bebekte büyüme/gelişme ve zeka geriliği ile giden bir sorun meydana gelebilir.

  • Kafein: Günde 1-2 fincan kahve veya çay içebilirsiniz. Bu şekilde günlük kafein alımını belirli bir seviyede tutmanız mümkün olur. Kolada da kafein bulunur ancak çay ve koladaki kafein miktarı kahvedeki kadar fazla değildir.

  • Şekerli içecekler: Kola ve benzeri şekerli içecekler, işlenmiş meyve suları ile sporcu içecekleri yüksek miktarda şeker içerdikleri için sınırlı miktarda tüketilmelidir.

  • Bitki çayları: Günde 1-2 fincan bitki çayının içebilirsiniz ancak hangi bitki çaylarını kullanabileceğiniz konusunda doktorunuzla görüşmeniz ve önerilerini takip etmeniz önemlidir. Bazı bitki çayları sizin ve bebeğiniz için zararlı olabilir.


Hamilelik öncesinde hangi vitaminler kullanılmalıdır?

Prenatal vitaminler olarak da adlandırılan ve hamilelik öncesinde başlanıp tüm hamilelik süresince kullanılan multivitaminler bebeğinizin sağlıklı gelişmesi ve büyümesi için önemlidir. Günümüzde bu vitaminler çok farklı içeriklere sahiptir ve vitaminlere ek olarak mikrobesin olarak adlandırılan bazı takviyeler içermektedir. Vitaminler ve mikrobesinler doğumsal sakatlıkların azaltılması ve diğer problemlerin önlenmesinde etkili olabilir.

Bu vitaminler içinde belki de en önemlisi folik asittir. Folik asit tek başına kullanılabileceği gibi, diğer vitaminlerle birlikte de alınabilir. Burada önemli olan folik asit dozudur ve tabletler 400 mikrogram olmalı ve günde 1 kez alınmalıdır. Her şeyde olduğu gibi vitaminlerin de gereğinden fazla alınması bebeğiniz için zararlı olabilir. Örneğin, çok yüksek dozda folik asit alınmasının otizmle ilişkili olabileceği bildirilmiştir.

Birçok multivitamin paketinin içinde ayrıca demir de bulunmaktadır. Hamilelik döneminde demire olan ihtiyaç artar ve yetersiz demir alımında kansızlık ortaya çıkabilir. Bu nedenle doktorunuz vitaminlere ek olarak size ayrıca demir takviyesi verebilir.


Hamilelikte kaç kilo almalıyım?

Hamileliğe başlangıç kilosuna bağlı olarak değişir. Normal kilolu bireylerin hamilelik döneminde 12-16 kilo alması beklenirken, kilolu veya obez anne adaylarının daha az kilo alması önerilir.

Hamileliğin başlangıcında, özellikle bulantı ve kusmaların gözlendiği dönemde kilo kaybı yaşayabilirsiniz. Ancak özellikle hamileliğin ikinci yarısında kilo kaybı bebeğiniz için zararlı olabilir. Bu nedenle eğer hamilelikte kilo kaybınız olursa bunu doktorunuz ile paylaşmalısınız.

#vitamin #multivitamin #prenatal #vitamin #folikasit #hamileliktebeseenme #dengelibesleme #balık #alkol #kafein #bitkiçayları #kola #parazit

36 görüntüleme

©2019 by Prof. Dr. Suat DEDE.