©2019 by Prof. Dr. Suat DEDE.

  • Prof. Dr. Suat DEDE

Vajinal mantar enfeksiyonu nedir? Nasıl tedavi edilir?

En son güncellendiği tarih: 20 Ağu 2019


Birçok kadın kaşıntı, yanma ve hassasiyet gibi şikayetleri mantar enfeksiyonuna bağlayarak kendi kendilerine tedavi uygulamaktadır. Ancak bu şikayetler altta yatan daha ciddi bir probleme de bağlı olabilir.

Vajinal mantar enfeksiyonu nedir?

Vajinanın iç ve dış kısmında (vulva) kaşıntı, yanma, batma ve hassasiyet gibi şikayetlere neden olan bir enfeksiyondur. Etkeni genellikle “candida” adı verilen bir mantar türüdür. Bazı kadınlarda çok sık tekrar edebilir ve kronik bir enfeksiyona dönüşebilmektedir. Mantar enfeksiyonu sıklıkla adet gören kadınlarda gözlenirken, menopoz dönemi sonrasında (hormon tedavisi almıyorsa) veya adet öncesi dönemde nadiren gözlenir.


Vajinal mantar enfeksiyonuna bağlı şikayetler nelerdir?

Vajinal mantar enfeksiyonuna bağlı en sık gözlenen şikayetler:

  • Kaşıntı (en sık görülen şikayettir)

  • Vajinanın iç ve dış kısmında kızarıklık, yanma ve batma hissi

  • İdrar yaparken yanma ve ağrı

  • Cinsel ilişki sırasında ağrı

  • Vajinal akıntı (genellikle beyaz, peynirimsi veya sulu akıntı)


Mantar enfeksiyonu olduğumu nasıl anlarım?

Mantar enfeksiyonunda gözlenen belirtiler, bakteriyel vajinoz ve trikomonas gibi enfeksiyonlara veya alerjik dermatit gibi cilt rahatsızlıklarına bağlı olarak da gelişmiş olabilir. Bu nedenle her kaşıntı ile seyreden durumun mantar enfeksiyonuna bağlı olduğunu düşünmek yanlış olacaktır. Bu nedenle kesin tanı için doktorunuz ile görüşmelisiniz. Mantar enfeksiyonunu belirlemenin en iyi yolu vajinal akıntıdan örnek alınarak, mikroskop altında incelenmesi ya da kültür yapılmasıdır. Doktorunuz mantar enfeksiyonuna eşlik eden başka bir enfeksiyon olup olmadığını saptamak için ek testler yapabilir.


Mantar vücuduma nasıl geldi?

Vajinal mantar enfeksiyonu, sıklıkla “candida” adı verilen bir mantar tür tarafından gelişir. Candida mantarı barsak sisteminde ve vajina içinde doğal olarak zaten bulunmaktadır ve normalde herhangi bir şikayete neden olmaz. Ancak barsaklarda ve vajinadaki flora (mikrobik ortam) dengesi ilaçlara (özellikle antibiyotikler), şeker hastalığı gibi hastalıklara veya stres nedenli bağışıklık sistemi sorunlarına bağlı olarak bozulursa mantar mikrobu aşırı çoğalarak şikayetlerin ortaya çıkmasına neden olur.


Vajinal mantar enfeksiyonu için risk oluşturan durumlar nelerdir?

Pek çok kadında mantar enfeksiyonunun nedenini ortaya koymak mümkün değildir. Bununla birlikte vajinal mantar enfeksiyonu için birçok risk faktörü tanımlanmıştır:

  • Antibiyotikler – antibiyotikler bakterileri öldürürken mantar türlerine karşı etkisizdir. Antibiyotikler normalde vajinada bulunan ve vajinayı mantar gibi istilacı türlere karşı koruyan probiyotik bakterileri de öldürerek, vajina florasının bozulmasına neden olurlar.

  • Doğum kontrol hapları – doğum kontrol hapları ve benzer etki gösteren hormonal korunma yöntemleri mantar enfeksiyonu riskini artırmaktadır. Bu artışa neden olan temel etken östrojen hormonudur.

  • Diğer doğum kontrol yöntemleri – spiral, diyafram, vajinal sünger gibi doğum kontrol yöntemleri de mantar enfeksiyonu riskini artırmaktadır. Prezervatif kullanımı normalde mantar enfeksiyonu riskini artırmasa da bazı kadınlarda alerjik reaksiyona neden olarak yanma, batma ve kaşıntı gibi mantar benzeri şikayetlere neden olabilir.

  • Bağışıklık sisteminin zayıflaması – stres veya hastalıklara bağlı olarak bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda daha sık mantar enfeksiyonu ortaya çıkar.

  • Hamilelik – gebelik döneminde de bağışıklık sistemi baskılandığı için vajinal akıntı ve mantar enfeksiyonu riski artmaktadır.

  • Şeker hastalığı – özellikle şeker kontrolünün yeterli olmadığı hastalarda vajinal mantar enfeksiyonu daha sık gözlenir.

  • Cinsel ilişki – Vajinal mantar enfeksiyonu cinsel yolla bulaşmasa da seksüel aktif kadınlarda daha sık gözlenmektedir.


Mantar enfeksiyonu nasıl tedavi edilir?

Mantar enfeksiyonunun tedavisinde haplar, vajina içine konulan fitiller veya özellikle kaşıntı ve hassas olan bölgelere sürülen kremler kullanılmaktadır. Tedavi süresi enfeksiyonun özelliklerine bağlı olarak değişse de genellikle kısa sürelidir ancak bu konuda özellikle doktorunuzun önerilerine dikkat etmelisiniz. Pek çok hasta şikayetleri geçtikten sonra tedaviye önerilen süre boyunca devam etmediği için enfeksiyonun tekrar etme olasılığı artmaktadır.

Sık tekrar eden mantar enfeksiyonu varlığında tedaviye normalden daha uzun süre devam edilmesi gerekebilir ve bazen bu süre 6 aya kadar uzayabilmektedir.

Sık sorulardan biri de cinsel partner için de tedavi gerekip gerekmediğidir. Mantar enfeksiyonu cinsel yolla bulaşmadığı için sizinle birlikte eşinizin de tedavi almasına gerek yoktur.


Tedavi başlandıktan ne kadar sonra iyileşirim?

Birkaç gün içinde…

Eğer kısa sürede şikayetlerinizde gerileme olmazsa doktorunuzla görüşmelisiniz. Şikayetlerin devam ettiği durumlarda ek veya farklı ilaç(lar) verilebilir.


Eğer sık sık mantar enfeksiyonu geçirirsem ne yapmalıyım?

Mantar enfeksiyonu yılda 4 veya daha fazla tekrar ediyorsa sık olarak kabul edilir ve kadınların %5-8’inde bu durum gözlenmektedir. Sık tekrarlayan vajinal kaşıntı ve hassasiyet söz konusu ise, bunu kendi başınıza tedavi etmeye çalışmayın ve mutlaka doktorunuzla görüşün. Çünkü mantar enfeksiyonuna benzeyen şikayetler oluşturan farklı bir hastalığınız (alerji, liken sklerozis, egzema, VIN vb) olabilir. Ayrıca şikayetleriniz farklı bir mantar tipine bağlı olarak gelişmiş olabilir ki bu durumda daha değişik ilaçlara ihtiyacınız olacaktır.

Birçok kadın vajinal flora dengesinin sağlanması amacıyla, sık gelişen mantar enfeksiyonuna karşı probiyotik içeren yiyecek (örn. yoğurt, kefir vb) ve ilaçları daha sık tercih etmektedir. Ancak, mantar enfeksiyonunun tedavisinde probiyotiklerin etkisi belirsizdir.


Vajinal mantar enfeksiyonuna karşı nasıl korunabilirim?

Mantar enfeksiyonu sıklıkla yukarıda bahsettiğim bazı tetikleyici nedenlere bağlı olarak gelişmektedir. Uygun olmayan antibiyotik kullanımı, vücudunuzun direncini düşüren aşırı diyet veya kilo kayıpları, doğum kontrol hapı ve benzeri hormon içeren ilaçların kullanılması veya fark edilmemiş bir şeker hastalığı bu duruma neden olabilir. Ayrıca vajinal flora dengesini bozan aşırı temizlik (özellikle vajinanın iç kısmının çeşitli temizleyiciler ile yıkanması) alışkanlıkları da mantar enfeksiyonu için hazırlayıcı etken olabilir. Bununla birlikte, sıklıkla söylenenin aksine sentetik iç çamaşırı ya da dar giysiler giyilmesinin etkisi yoktur.

#mantarenfeksiyonu #vajinalmantarenfeksiyonu #candida #kaşıntı #yanma #hassasiyet #hamilelik #bağışıklıksistemi #probiyotik #yoğurt #likenskleroz #egzama #alerji #doğumkontrolhapı #spiral #şekerhastalığı

157 görüntüleme